Omuz, Dirsek ve Ayak Bileği Ağrılarında Proloterapi Kimlere Uygundur?

Proloterapi Nedir?

Proloterapi, kronik kas-iskelet sistemi ağrılarının tedavisinde kullanılan enjeksiyon temelli yöntemlerden biridir. En sık kullanılan proloterapi maddelerinden biri dekstrozdur. Solüsyon tendon, bağ, eklem çevresi veya belirlenen diğer hedef dokulara uygulanabilir.

Proloterapinin temel yaklaşımı, enjeksiyon yapılan bölgede biyolojik bir iyileşme yanıtını desteklemektir. Bununla birlikte proloterapi hakkında kullanılan "dokuyu tamamen yeniler", "yırtığı kesin iyileştirir" veya "ameliyat ihtiyacını ortadan kaldırır" gibi ifadeler bilimsel açıdan doğru değildir.

Mevcut araştırmalar daha çok hastaların:

• Ağrı düzeyindeki değişimi,
• Fonksiyonel kapasitesini,
• Günlük aktivitelere dönüşünü,
• Hareket kabiliyetini

değerlendirmektedir.

Tendinopatiler üzerine yapılan çalışmalar proloterapinin bazı durumlarda konservatif tedavinin ek bir parçası olabileceğini düşündürmekle birlikte daha büyük ve standartlaştırılmış araştırmalara ihtiyaç devam etmektedir.

Omuz, Dirsek ve Ayak Bileği Ağrılarının Nedenleri Aynı mıdır?

Hayır. Bu üç bölgedeki ağrılar farklı anatomik yapılardan kaynaklanabilir.

Omuz ağrısında rotator manşet tendonları ön plana çıkabilirken, dirsekte tekrarlayıcı yüklenmeye bağlı tendon problemleri daha sık görülebilir. Ayak bileğinde ise bağ yaralanmaları, tekrarlayan burkulmalar ve tendon sorunları önemli nedenler arasındadır.

Bu nedenle yalnızca ağrının bulunduğu bölgeye bakarak proloterapi kararı verilmemelidir.

Tedaviden önce şu soruların yanıtlanması önemlidir:

• Ağrı hangi yapıdan kaynaklanıyor?
• Şikâyet akut mu, kronik mi?
• Tendon veya bağ yaralanması var mı?
• Tam kat yırtık mevcut mu?
• Eklemde instabilite bulunuyor mu?
• Travma öyküsü var mı?
• Daha önce hangi tedaviler uygulandı?
• Fizik tedavi ve egzersizden yeterli yanıt alındı mı?

Doğru tanı, uygun enjeksiyon yönteminin seçilmesinden önce gelir.

Omuz Ağrılarında Proloterapi

Omuz Ağrısı Neden Oluşabilir?

Omuz, vücudun en hareketli eklemlerinden biridir. Bu geniş hareket kapasitesi nedeniyle tendon, kas, bağ ve eklem yapılarında farklı sorunlar gelişebilir.

Omuz ağrısının nedenleri arasında:

• Rotator manşet tendinopatisi,
• Rotator manşet yırtıkları,
• Subakromiyal ağrı,
• Biseps tendonu problemleri,
• Omuz sıkışma sendromuyla ilişkili problemler,
• Donuk omuz,
• Eklem dejenerasyonu,
• Travmaya bağlı yaralanmalar

bulunabilir.

Bu sorunların tedavileri birbirinden farklı olduğundan "omuz ağrısına proloterapi" şeklinde tek tip bir yaklaşım doğru değildir.

Rotator Manşet Tendinopatisinde Proloterapi Uygulanabilir mi?

Rotator manşet, omuz ekleminin hareketini ve stabilitesini sağlayan önemli kas ve tendon grubudur.

Bu tendonlarda uzun süreli yüklenme sonucunda tendinopati gelişebilir. Hasta özellikle:

• Kolunu yukarı kaldırırken,
• Bir şey taşırken,
• Giyinirken,
• Saçını tararken,
• Etkilenen taraf üzerine yatarken

ağrı yaşayabilir.

Dekstroz proloterapisinin rotator manşet tendinopatisindeki etkisini inceleyen çalışmalar bulunmaktadır. Sistematik incelemeler bazı hastalarda ağrı ve fonksiyon açısından fayda görülebileceğini bildirmekle birlikte sonuçların uygulama protokolüne göre değiştiğini ve daha güçlü araştırmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Bu nedenle proloterapi, özellikle kronik yakınması bulunan ve ayrıntılı değerlendirme sonucunda uygun görülen bazı hastalarda tedavi seçeneklerinden biri olarak düşünülebilir.

Tam Kat Rotator Manşet Yırtığında Proloterapi Yapılır mı?

Bu ayrım oldukça önemlidir.

Rotator manşet tendinopatisi ile tam kat tendon yırtığı aynı durum değildir. Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisi'nin 2025 rotator manşet klinik uygulama kılavuzunda proloterapi, tam kat rotator manşet yırtığı bulunan hastalar için önerilmemektedir.

Bu nedenle omuz ağrısının nedeninin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Tam kat yırtık bulunan bir hastada:

• Yırtığın büyüklüğü,
• Hastanın yaşı,
• Aktivite düzeyi,
• Kas kuvveti,
• Fonksiyon kaybı,
• Travma öyküsü

gibi faktörlere göre farklı bir tedavi planı gerekebilir.

Omuz Ağrısında Proloterapi Kimlere Uygun Olabilir?

Proloterapi, uzman değerlendirmesi sonucunda özellikle:

• Kronik rotator manşet tendinopatisi bulunan,
• Uygun egzersiz ve konservatif tedavilere rağmen yakınması devam eden,
• Ağrısı günlük aktivitelerini etkileyen,
• Enjeksiyon için tıbbi engeli bulunmayan,
• Tedaviden gerçekçi beklentileri olan

bazı hastalarda değerlendirilebilir.

Ancak bu kriterler proloterapinin mutlaka uygulanacağı anlamına gelmez.

Omuz Ağrısında Önce Fizik Tedavi mi Proloterapi mi?

Çoğu kas-iskelet sistemi probleminde tedavinin temelini hastanın eğitimi, uygun fiziksel aktivite ve egzersiz oluşturur. Kas-iskelet sistemi ağrıları için iyi klinik uygulamalarda fizik muayene yapılması, kırmızı bayrakların değerlendirilmesi, görüntülemenin gerektiğinde kullanılması ve hastaya uygun egzersiz yaklaşımının planlanması önerilmektedir.

Bu nedenle proloterapi fizik tedavinin otomatik olarak alternatifi değildir.

Uygun hastalarda ikisi birbirini tamamlayan tedaviler olarak planlanabilir.

Dirsek Ağrılarında Proloterapi

Dirsek Ağrısının En Sık Nedenleri Nelerdir?

Dirsek ağrısı sporcularda görülebileceği gibi masa başı çalışanlarda, el işi yapanlarda veya tekrarlayıcı kol hareketlerini sık yapan kişilerde de ortaya çıkabilir.

Sık görülen nedenler arasında:

• Tenisçi dirseği,
• Golfçü dirseği,
• Tendon zorlanmaları,
• Tekrarlayan hareketlere bağlı yaralanmalar,
• Eklem problemleri,
• Travmalar

yer alabilir.

Bunlar arasında proloterapi açısından en fazla araştırılan durumlardan biri lateral epikondilit, yani tenisçi dirseğidir.

Tenisçi Dirseği Nedir?

Tenisçi dirseğinin tıbbi adı lateral epikondilittir. Günümüzde bu durum çoğu zaman lateral dirsek tendinopatisi olarak da tanımlanmaktadır.

Tenis oynamayan kişilerde de görülebilir.

Şikâyetler özellikle:

• Bir şeyi sıkarken,
• Kavanoz açarken,
• Çanta taşırken,
• El bileğini kullanırken,
• Bilgisayar faresi kullanırken,
• Tekrarlayıcı el-kol hareketleri sırasında

artabilir.

Ağrı çoğunlukla dirseğin dış tarafında hissedilir.

Tenisçi Dirseğinde Proloterapi Etkili midir?

Tenisçi dirseği, proloterapinin daha fazla araştırıldığı tendon problemleri arasındadır.

2022 yılında yayımlanan bir sistematik inceleme ve meta-analizde dekstroz proloterapisinin lateral dirsek tendinopatisinde 12 haftalık değerlendirmede ağrı ve fonksiyon açısından aktif karşılaştırma tedavilerine göre klinik olarak anlamlı yararlar gösterebildiği bildirilmiştir. Araştırmacılar özellikle ilk basamak tedavilere yanıt vermeyen dikkatle seçilmiş hastalarda cerrahi dışı seçeneklerden biri olarak değerlendirilebileceğini belirtirken, daha büyük ve kaliteli çalışmalara ihtiyaç olduğunu da vurgulamıştır.

Dolayısıyla "tenisçi dirseğinde proloterapi kesin etkilidir" demek yerine, uygun hasta grubunda değerlendirilebilecek seçeneklerden biridir demek daha doğrudur.

Dirsek Ağrısında Proloterapi Kimlere Uygun Olabilir?

Özellikle:

• Şikâyeti uzun süredir devam eden,
• Tendon kaynaklı kronik ağrısı bulunan,
• Uygun egzersiz programına rağmen yakınmaları süren,
• Günlük aktiviteleri ağrı nedeniyle etkilenen,
• Yapılan muayenede proloterapiye uygun olduğu düşünülen

hastalarda seçenekler arasında değerlendirilebilir.

Golfçü Dirseğinde Proloterapi Kullanılabilir mi?

Golfçü dirseği, dirseğin iç tarafındaki tendonların aşırı yüklenmesiyle ilişkili bir tendinopatidir.

Tenisçi dirseği ile benzer mekanizmalar söz konusu olsa da etkilenen tendon grubu farklıdır.

Proloterapi bazı kronik tendon problemlerinde uygulanabilmektedir ancak her tendon bölgesi için bilimsel kanıtların gücü aynı değildir. Tendinopatiler üzerine yapılan sistematik değerlendirmeler proloterapinin umut verici olabileceğini, ancak kanıtların heterojen ve bazı alanlarda yetersiz olduğunu göstermektedir.

Bu nedenle tedavi kararı tanı ve muayene bulgularına göre verilmelidir.

Ayak Bileği Ağrılarında Proloterapi

Ayak Bileği Ağrısı Neden Olur?

Ayak bileği günlük yaşamda ve spor sırasında oldukça fazla yük taşır.

Ağrının sık görülen nedenleri arasında:

• Ayak bileği burkulması,
• Bağ yaralanmaları,
• Tekrarlayan burkulmalar,
• Kronik ayak bileği instabilitesi,
• Tendon problemleri,
• Eklem kıkırdağı sorunları,
• Spor yaralanmaları,
• Travmalar

bulunabilir.

Ayak bileğinin sürekli burkulması yalnızca geçici bir ağrı problemi değildir. Bazı hastalarda bağ yapılarının ve nöromüsküler kontrolün etkilenmesine bağlı kronik instabilite gelişebilir.

Tekrarlayan Ayak Bileği Burkulmalarında Proloterapi Kullanılır mı?

Bu alanda yeni araştırmalar bulunmaktadır.

2025'te PubMed'de yayımlanan randomize kontrollü bir çalışmada kronik ayak bileği instabilitesi bulunan hastalarda dekstroz proloterapisi, serum fizyolojik enjeksiyonuyla karşılaştırılmıştır. Çalışmada proloterapi grubunda 26 ve 52. haftalarda dinamik denge açısından daha iyi sonuçlar ve 52 haftalık takipte daha az yeniden burkulma bildirilmiştir. Bu bulgu umut vericidir; ancak tek bir çalışma proloterapinin tüm kronik ayak bileği instabilitesi vakalarında standart tedavi olduğu anlamına gelmez.

Tedavinin rehabilitasyon programıyla birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Kronik Ayak Bileği İnstabilitesi Nedir?

Bazı kişiler bir kez ayak bileğini burktuktan sonra tamamen iyileşir. Bazılarında ise:

• Ayak bileğinin sürekli boşalması,
• Tekrarlayan burkulma,
• Dengesizlik hissi,
• Spor sırasında güvensizlik,
• Uzun yürüyüşlerde ağrı

gibi yakınmalar devam edebilir.

Bu tablo kronik ayak bileği instabilitesiyle ilişkili olabilir.

Tedavide yalnızca enjeksiyon değil;

• Denge egzersizleri,
• Propriosepsiyon çalışmaları,
• Kas kuvvetlendirme,
• Hareket kontrolü,
• Spora dönüş rehabilitasyonu

önem taşır.

Ayak Bileği Ağrısında Proloterapi Kimlere Uygun Olabilir?

Uygun değerlendirme sonrasında:

• Kronik bağ kaynaklı şikâyeti bulunan,
• Tekrarlayan ayak bileği burkulmaları yaşayan,
• Rehabilitasyona rağmen bazı yakınmaları devam eden,
• Kronik instabilitesi düşünülen,
• Enjeksiyona tıbbi engeli bulunmayan

bazı hastalarda değerlendirmeye alınabilir.

Ancak akut ve ciddi yaralanmalarda öncelik doğru tanının konulmasıdır.

Yeni Burkulmuş Ayak Bileğine Hemen Proloterapi Yapılır mı?

Her ayak bileği burkulmasına proloterapi yapılmaz.

Yeni oluşmuş bir yaralanmada öncelikle:

• Kırık olup olmadığı,
• Bağ hasarının derecesi,
• Üzerine basabilme durumu,
• Şişlik ve morarmanın düzeyi,
• Eklem stabilitesi

değerlendirilmelidir.

Özellikle ciddi travma sonrasında üzerine basamama, belirgin şekil bozukluğu veya hızla artan şişlik gibi durumlarda öncelikle tıbbi değerlendirme gerekir.

Proloterapi Kimlere Daha Uygun Olabilir?

Omuz, dirsek veya ayak bileği fark etmeksizin proloterapi için hasta seçimi büyük önem taşır.

Tedavi daha çok:

• Kronik kas-iskelet sistemi ağrısı bulunan,
• Tendon veya bağ kaynaklı bir problemin düşünüldüğü,
• İlk basamak konservatif tedavilere rağmen yakınması devam eden,
• Egzersiz ve rehabilitasyon programına uyum gösterebilen,
• Uygulamanın potansiyel yararları ve sınırlılıklarını anlayan,
• Uzman hekim değerlendirmesinde uygun bulunan

kişilerde gündeme gelebilir.

Proloterapiye karar verirken yalnızca MR veya ultrason görüntüsüne bakılması yeterli değildir.

Hastanın fonksiyonel durumu da önemlidir.

Örneğin aynı görüntüleme bulgusuna sahip iki hastadan biri günlük yaşamında çok az sorun yaşarken diğeri ciddi fonksiyon kaybı yaşayabilir.

Tedavi bu nedenle kişiye özel olmalıdır.

Proloterapi Kimlere Uygun Olmayabilir?

Her enjeksiyon işleminde olduğu gibi proloterapide de hastanın genel sağlık durumu dikkate alınmalıdır.

Aktif enfeksiyon, uygulama bölgesinde cilt enfeksiyonu veya enjeksiyon açısından önemli risk oluşturabilecek bazı sağlık problemleri bulunan hastalarda uygulama ertelenebilir veya tercih edilmeyebilir.

Ayrıca ciddi yapısal yaralanmaların proloterapi ile geçeceğinin düşünülmesi doğru değildir.

Örneğin 2025 AAOS kılavuzu tam kat rotator manşet yırtığında proloterapiyi önermemektedir.

Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalar da bunu işlem öncesinde mutlaka hekimine bildirmelidir. İlaçlar hekim önerisi olmadan kesilmemelidir.

Proloterapi Nasıl Uygulanır?

Uygulamanın ayrıntıları tedavi edilen anatomik bölgeye göre değişebilir.

Genel süreç şu şekilde özetlenebilir:

1. Hastanın şikâyeti ve tıbbi öyküsü değerlendirilir.
2. Fizik muayene yapılır.
3. Gerekiyorsa görüntüleme yöntemleri incelenir.
4. Tedavi edilecek anatomik yapı belirlenir.
5. Uygulama bölgesi antiseptik yöntemle hazırlanır.
6. Hekim tarafından uygun bölgelere enjeksiyon gerçekleştirilir.
7. İşlem sonrasında aktivite ve egzersiz önerileri verilir.

Bazı anatomik yapılarda enjeksiyonun görüntüleme rehberliğinde uygulanması tercih edilebilir.

Proloterapide Hangi Madde Kullanılır?

Dekstroz, proloterapide en sık kullanılan solüsyonlardan biridir. Proloterapi çalışmalarının önemli bölümü hipertonik dekstroz enjeksiyonlarını değerlendirmektedir.

Kullanılan konsantrasyon ve enjeksiyon tekniği tedavi edilen yapıya göre farklılık gösterebilir.

Bu nedenle proloterapi standart bir "tek iğne, tek doz" uygulaması olarak düşünülmemelidir.

Proloterapi Kaç Seans Uygulanır?

Her hasta için geçerli sabit bir seans sayısı yoktur.

Uygulama sıklığı ve toplam seans sayısı:

• Tanıya,
• Tedavi edilen bölgeye,
• Sorunun süresine,
• Hastanın klinik yanıtına,
• Uygulanan protokole

göre değişebilir.

Tedavinin devamına yalnızca "planlanan seans sayısı tamamlanmadı" düşüncesiyle karar vermek yerine klinik yanıtın takip edilmesi önemlidir.

Proloterapinin Etkisi Ne Zaman Görülür?

Proloterapi klasik bir ağrı kesici enjeksiyon gibi anlık etki oluşturmak amacıyla uygulanmaz.

Tedaviye yanıt kişiden kişiye değişebilir.

Bazı hastalarda zaman içinde:

• Ağrının azalması,
• Hareketin rahatlaması,
• Kavrama veya yük taşımanın kolaylaşması,
• Spor ve günlük aktivite kapasitesinin gelişmesi

görülebilir.

Bazı hastalarda ise beklenen klinik fayda ortaya çıkmayabilir.

Bu nedenle enjeksiyon tedavisinden önce hastaya gerçekçi beklentilerin anlatılması önemlidir.

Proloterapi Sonrasında Ağrı Olması Normal midir?

Uygulama bölgesinde kısa süreli:

• Ağrı,
• Hassasiyet,
• Dolgunluk hissi,
• Hafif şişlik,
• Morarma

oluşabilir.

Enjeksiyon işlemlerinde enfeksiyon, kanama ve çevre yapılarda hasar gibi daha ciddi ancak daha seyrek riskler de söz konusu olabilir. Proloterapiyle ilgili araştırmaların çoğunun nadir komplikasyonların gerçek sıklığını belirlemek için yeterince büyük olmadığı özellikle vurgulanmaktadır.

İşlem sonrası giderek artan şiddetli ağrı, belirgin kızarıklık, ateş veya ciddi şişlik oluşması durumunda tıbbi değerlendirme gerekir.

Proloterapi ile Fizik Tedavi Birlikte Uygulanabilir mi?

Evet. Uygun hastalarda enjeksiyon tedavileri ve rehabilitasyon birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir.

Kas-iskelet sistemi tedavisinde yalnızca ağrının azaltılması değil, fonksiyonun geliştirilmesi de hedeflenmelidir.

Örneğin omuz problemi bulunan bir hastada:

• Rotator manşet kuvvetlendirme,
• Skapular kontrol,
• Eklem hareket açıklığı çalışmaları

gerekebilir.

Tenisçi dirseğinde:

• Kontrollü tendon yükleme,
• Ön kol kaslarının kuvvetlendirilmesi,
• Günlük aktivite düzenlemeleri

ön plana çıkabilir.

Ayak bileği instabilitesinde ise:

• Denge,
• Propriosepsiyon,
• Kas kuvveti,
• Koordinasyon,
• Fonksiyonel hareket kontrolü

önemlidir.

Kas-iskelet sistemi ağrılarının iyi klinik yönetiminde fiziksel aktivite ve egzersiz temel bileşenler arasında kabul edilmektedir.

Proloterapi Sonrasında Egzersiz Yapılır mı?

Çoğu hastada rehabilitasyonun tamamen bırakılması hedeflenmez.

Ancak egzersizin:

• Türü,
• Yoğunluğu,
• Başlama zamanı,
• İlerleme hızı

tedavi edilen bölgeye ve hastanın durumuna göre belirlenmelidir.

Örneğin enjeksiyon sonrasında kontrolsüz biçimde ağır spor yapmak doğru olmayabilir. Bunun tam tersine, uzun süre tamamen hareketsiz kalmak da her hasta için gerekli değildir.

En uygun yaklaşım hekim ve gerektiğinde fizyoterapist tarafından belirlenmelidir.

Proloterapi mi PRP mi Daha İyidir?

Bu soru hastalar tarafından sık sorulur ancak tek bir yanıtı yoktur.

Proloterapide çoğunlukla dekstroz içeren solüsyonlar kullanılır.

PRP'de ise hastanın kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazma uygulanır.

İki yöntemin:

• İçeriği,
• Biyolojik etkileri,
• Araştırıldığı hastalıklar,
• Uygulama protokolleri

farklıdır.

Bu nedenle "PRP her zaman daha iyi" veya "proloterapi her zaman daha etkili" gibi genellemeler doğru değildir.

Tedavinin seçimi hastalığa ve hastaya göre yapılmalıdır.

Kortizon Enjeksiyonu ile Proloterapi Aynı mıdır?

Hayır.

Kortikosteroid enjeksiyonları belirli durumlarda inflamasyon ve ağrının kontrol edilmesi amacıyla uygulanabilir.

Proloterapi ise farklı bir mekanizma üzerinden uygulanmaktadır.

Bir enjeksiyon yönteminin diğerinden bütün hastalıklar için üstün olduğunu söylemek mümkün değildir.

Önemli olan hastanın tanısına uygun tedaviyi seçmektir.

Proloterapi Ameliyatın Yerini Tutar mı?

Her durumda hayır.

Bazı kronik tendon ve bağ problemleri cerrahi olmayan yöntemlerle yönetilebilir. Ancak ciddi yapısal hasar bulunan hastalarda cerrahi değerlendirme gerekebilir.

Proloterapinin:

• Tam yırtıkları kesin iyileştirdiği,
• Her ameliyatı önlediği,
• Hasarlı bütün dokuları yeniden oluşturduğu

şeklindeki iddialar doğru değildir.

Özellikle omuzdaki tam kat rotator manşet yırtıklarında güncel AAOS kılavuzunun proloterapiyi önermemesi bu ayrımın önemini göstermektedir.

Proloterapi Tedavisinde Doğru Hasta Seçimi Neden Önemlidir?

Proloterapinin başarısını etkileyen en önemli faktörlerden biri doğru hastanın seçilmesidir.

Örneğin dirseği ağrıyan iki hastanın şikâyetleri dışarıdan aynı görünebilir.

Birinde tendon kaynaklı kronik problem varken diğerinde:

• Sinir sıkışması,
• Eklem hastalığı,
• Boyundan yansıyan ağrı

bulunabilir.

Benzer durum omuz ve ayak bileği için de geçerlidir.

Ağrı bölgesine enjeksiyon yapmak ile ağrının gerçek kaynağını tedavi etmek aynı şey değildir.

Bu nedenle uygulamadan önce klinik değerlendirme yapılması gerekir.

Görüntüleme Proloterapi Kararını Tek Başına Belirler mi?

Hayır.

MR, ultrasonografi veya röntgen bazı hastalarda önemli bilgiler sağlayabilir ancak görüntüleme bulgusu mutlaka hastanın şikâyetleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Kas-iskelet sistemi ağrılarında görüntülemenin seçici kullanılması ve fizik muayene ile klinik değerlendirmenin tedavi kararının merkezinde bulunması önerilmektedir.

Dolayısıyla MR'da tendon problemi görülmesi, hastanın otomatik olarak proloterapi adayı olduğu anlamına gelmez.

Samsun'da Proloterapi Tedavisi İçin Değerlendirme Nasıl Yapılmalıdır?

Omuz, dirsek veya ayak bileğinde uzun süredir devam eden ağrının tedavisinde ilk basamak ağrının nedenini belirlemektir.

Samsun Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon alanında yapılacak değerlendirmede yalnızca ağrının yeri değil;

• Ağrının süresi,
• Hangi hareketlerin ağrıyı artırdığı,
• Kas kuvveti,
• Eklem hareket açıklığı,
• Tendon ve bağların durumu,
• Geçirilmiş yaralanmalar,
• Spor ve günlük aktivite düzeyi,
• Daha önce uygulanan tedaviler

birlikte değerlendirilmelidir.

Uzm. Dr. Elif Berber tarafından gerçekleştirilecek fizik muayene ve gerekli görülmesi halinde ek değerlendirmeler sonucunda proloterapinin hastanın tedavi planında uygun bir seçenek olup olmadığı belirlenebilir.

Tedavi planında proloterapinin yanında egzersiz ve rehabilitasyon yöntemlerine de yer verilebilir.

Hangi Durumlarda Doktora Başvurmak Gerekir?

Omuz, dirsek ve ayak bileğindeki her ağrı ciddi bir hastalık anlamına gelmez.

Ancak:

• Ağrı haftalardır devam ediyorsa,
• Günlük aktiviteler belirgin şekilde kısıtlanıyorsa,
• Kas gücünde belirgin kayıp varsa,
• Travma sonrasında hareket edilemiyorsa,
• Eklemde belirgin deformite oluşmuşsa,
• Tekrarlayan ayak bileği burkulmaları yaşanıyorsa,
• Omuz hareketleri giderek kısıtlanıyorsa,
• Dirsekte uzun süredir geçmeyen tendon ağrısı varsa

uzman değerlendirmesi yararlı olabilir.

Ateş, belirgin kızarıklık, sıcaklık artışı ve hızla gelişen ciddi şişlik gibi enfeksiyon düşündürebilecek belirtilerde ise gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

Proloterapiden Beklenti Nasıl Olmalıdır?

Proloterapi uygun hastalarda ağrı ve fonksiyonun iyileştirilmesine katkı sağlayabilecek bir seçenek olabilir.

Ancak tedavinin amacı:

• Her hastada ağrıyı tamamen ortadan kaldırmak,
• Bütün tendon hasarlarını yenilemek,
• Her türlü yırtığı iyileştirmek,
• Ameliyatı kesin olarak önlemek

değildir.

2024 tarihli randomize kontrollü çalışmaların sistematik incelemesi, proloterapiyi sık görülen tendinopatiler için umut verici bir ek konservatif tedavi olarak değerlendirirken daha büyük karşılaştırmalı çalışmaların yararlı olacağını belirtmektedir. Daha önceki sistematik değerlendirmeler ise kanıt düzeyinin bazı tendon problemlerinde yetersiz olduğunu bildirmiştir. Bu farklılık, yöntemin hâlâ gelişmekte olan bilimsel kanıtlara sahip olduğunu göstermektedir.

Bu nedenle tedavinin kişiye özel planlanması ve sonuçların düzenli takip edilmesi gerekir.

Sonuç: Omuz, Dirsek ve Ayak Bileği Ağrısında Proloterapi Kimlere Uygun?

Proloterapi; kronik omuz, dirsek veya ayak bileği ağrısı bulunan bazı hastalarda, özellikle tendon ve bağ kaynaklı problemlerde uzman değerlendirmesi sonrasında düşünülebilecek enjeksiyon yöntemlerinden biridir.

Omuz bölgesinde rotator manşet tendinopatisi, dirsekte özellikle lateral dirsek tendinopatisi ve ayak bileğinde kronik instabilite gibi bazı durumlarda proloterapi üzerine bilimsel çalışmalar bulunmaktadır. Bununla birlikte kanıtların gücü her hastalık için aynı değildir.

Dolayısıyla doğru soru yalnızca "Proloterapi yaptırmalı mıyım?" değildir.

Öncelikle "Ağrımın nedeni nedir?" sorusunun yanıtlanması gerekir.

Doğru tanı sonrasında fizik tedavi, egzersiz, aktivite düzenlemeleri, enjeksiyon seçenekleri veya gerekli durumlarda diğer tedaviler hastanın ihtiyaçlarına göre birlikte değerlendirilebilir.

Sık Sorulan Sorular

1. Omuz ağrısında proloterapi uygulanabilir mi?

Uygun seçilmiş bazı rotator manşet tendinopatisi hastalarında değerlendirilebilir. Araştırmalar bazı hastalarda ağrı ve fonksiyon açısından yarar olabileceğini düşündürmektedir ancak her omuz ağrısında uygun değildir.

2. Omuz tendon yırtığında proloterapi yapılır mı?

Yırtığın türü önemlidir. Güncel AAOS kılavuzunda tam kat rotator manşet yırtığı bulunan hastalarda proloterapi önerilmemektedir. Hastanın farklı tedavi seçenekleri açısından değerlendirilmesi gerekir.

3. Tenisçi dirseğinde proloterapi etkili midir?

Bazı çalışmalar lateral dirsek tendinopatisinde dekstroz proloterapisinin ağrı ve fonksiyon açısından yarar sağlayabileceğini göstermektedir. Özellikle ilk basamak tedavilere yanıt vermeyen seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.

4. Golfçü dirseğinde proloterapi uygulanabilir mi?

Bazı kronik tendon problemlerinde proloterapi değerlendirilebilse de her bölgedeki kanıt düzeyi aynı değildir. Tedavinin uygunluğuna muayene sonrasında karar verilmelidir.

5. Ayak bileği burkulmalarında proloterapi yapılabilir mi?

Her yeni burkulmada proloterapi yapılmaz. Kronik ayak bileği instabilitesinde ise yeni bir randomize çalışma dekstroz proloterapisinin denge ve yeniden burkulma açısından yarar sağlayabileceğini göstermiştir. Bununla birlikte rehabilitasyon tedavinin önemli bir parçasıdır.

6. Proloterapi kaç seans uygulanır?

Herkes için standart bir seans sayısı bulunmamaktadır. Uygulama sayısı hastalığın türüne, tedavi edilen bölgeye ve kişinin klinik yanıtına göre belirlenir.

7. Proloterapi sonrası fizik tedavi yapılır mı?

Uygun hastalarda yapılabilir. Egzersiz ve rehabilitasyon; kuvvet, hareket kontrolü ve fonksiyonun geliştirilmesi açısından tedavinin önemli parçalarıdır.

8. Proloterapi PRP'den daha mı etkilidir?

Tüm kas-iskelet sistemi sorunlarında bir yöntemin diğerinden kesin olarak üstün olduğunu söylemek mümkün değildir. Hangi tedavinin uygun olduğu hastalığın türüne ve hastanın klinik özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

9. Proloterapi ameliyat ihtiyacını ortadan kaldırır mı?

Hayır. Bazı hastalarda cerrahi dışı tedavinin parçası olabilir ancak ciddi yapısal yaralanmalarda cerrahi değerlendirme gerekebilir.

10. Proloterapi herkes için uygun mudur?

Hayır. Ağrının nedeni, hastanın genel sağlık durumu, kullanılan ilaçlar, enfeksiyon veya kanama riski gibi faktörler değerlendirilmeden proloterapi uygulanmamalıdır.